W dzisiejszym “Przeglądzie”, Rajmund Klonowski i Jerry Meijer omawiają poniższe tematy: Aleksander Radczenko trzecim kontrolorem Sejmowym Morderstwo Mantasa Sadauskasa w rejonie poniewieskim Śmierć posła RP Łukasza Litewki Węgry: Magyar młodszym Orbánem? Rosja: Tuapse płonie na czarno a wątek irańskim

Lietuvoje startuoja socialinė informacinė kampanija „Rinkis gyvenimą“, kuria siekiama didinti gyventojų informuotumą apie sveiką gyvenseną, ligų prevenciją ir emocinę sveikatą. Didžiausias dėmesys bus skiriamas regionų gyventojams.

Projektas orientuotas į vyresnio amžiaus žmones, sergančius lėtinėmis ligomis, asmenis su negalia bei socialinę riziką patiriančias grupes. Būtent šios auditorijos dažniau susiduria su informacijos trūkumu ir ribotu sveikatos paslaugų prieinamumu.

Kampanijos metu bus kuriamos socialinės reklamos ir informaciniai siužetai, kurie bus transliuojami regioninėse ir kabelinėse televizijose bei regioninėse radijo stotyse. Planuojama, kad informacija pasieks ne mažiau kaip 460 tūkst. gyventojų visoje Lietuvoje ir ženkliai prisidės prie nacionalinio rodiklo – 1,5 mln. gyventojų pasiekiamumo – įgyvendinimo.

Iniciatyva gimė reaguojant į išliekančias sveikatos problemas – didelį lėtinių ligų paplitimą ir nepakankamą prevencijos priemonių žinomumą. Tikimasi, kad kampanija paskatins žmones aktyviau rūpintis savo sveikata, dažniau tikrintis ir keisti kasdienius įpročius.

Projektas finansuojamas Lietuvos Respublikos valstybės biudžeto lėšomis, siekiant stiprinti visuomenės sveikatą ir mažinti informacijos atotrūkį tarp miestų ir regionų.

Sukurta informacinė medžiaga bus naudojama ir po projekto pabaigos, siekiant užtikrinti ilgalaikį poveikį visuomenės sveikatai.

W dzisiejszym “Przeglądzie”, Rajmund Klonowsk i Jerry Meijer omawiaja tematy poniżej:

• Skvernelis oskarżony o korupcję?
• Protest pod Sejmem ws. LRT. O co chodziło?
• Wojna w Iranie i jej możliwe konsekwencje geopolityczne

Гэтая праграма — пра беларускую культуру ў Вільні, такой, якой яна жыве сёння: жывой, шчырай і напоўненай галасамі людзей, што нясуць яе далей. У выпуску гучыць музыка ў выкананні калектыву «Світанак» — праз песні раскрываецца памяць, традыцыя і тое, як культура працягвае жыць у дыяспары. Гэта не сцэнічны канцэрт, а хутчэй цёплая сустрэча, дзе важная кожная інтанацыя, кожны голас. Перадача паказвае беларускую культуру не як нешта з мінулага, а як частку сучаснага жыцця ў Вільні — праз людзей, якія яе захоўваюць і перадаюць далей. Гэта гісторыя пра супольнасць, пра карані і пра тое, як нават далёка ад дому можна заставацца злучанымі з сабой і сваёй культурай.

W dzisiejszym “Przeglądzie”, Jerry Meijer i Rajmund Klonowski omawiają poniższe tematy:

• Zmiana czasu na letni
• Dron i latający samolot wojskowy niepokoi Wilnian. Czy słusznie?
• Ukraińskie ataki paraliżują prawie połowy eksportu rosyjskiej ropy.
• Rosja bombarduje zabytkowy Lwów i urządza “ludzkie safari” w Chersoniu

Francja: nie żyje były premier Lionel Jospin. Kim on był i dlaczego to tak ważne dla Francji?

Jūsų dėmesiui - eilinis Literatūrinis trečiadienis: Dvaro virtuvės architektūros ir įrangos ypatumai XIX a. pirmoje pusėje. Šį kartą mūsų pranešėju būvo Marius Daraškevičius -  architektūros paveldo ekspertas, architektas, humanitarinių mokslų daktaras, Vilniaus dailės akademijos Panemunės pilies direktorius.

Zapraszamy na Środę Literacką „Potomkowie Adama Mickiewicza”. Adam Mickiewicz ożenił się już po wydaniu swojego największego dzieła – „Pana Tadeusza”. Jego żoną została córka znanej kompozytorki i pianistki Marii Szymanowskiej - Celina. Małżeństwo zawarte 22 lipca 1834 r. doczekało się sześciorga dzieci. Po Marii - najstarszej córce - na świat przyszli kolejno: Władysław, Helena, Aleksander, Jan i Józef. Szczęśliwie osiągnęli oni wiek dorosły, ale nie wszyscy założyli rodziny. Obecnie żyjący w różnych krajach potomkowie Adama Mickiewicza są prawnukami najstarszej córki – Marii Goreckiej. Jednego z potomków będziemy gościć podczas naszej Środy Literackiej: wykład wygłosi Roman Alexis Christian Gorecki-Mickiewicz – mieszkający na Litwie praprawnuk Adama Mickiewicza.

Dzisiejszy “Przegląd” poświęcony jest Iranowi. Rajmund Klonowski oraz Jerry Meijer rozważają:

• Śmierć ajatollaha Chamenei’a
• Genezę konfliktu: czy USA i Izrael naprawdę atakowali niesprowokowani?
• Czy sojusznicy Iranu są solidni?
• Czy ruchy Iranu (atak na sąsiednie państwa oraz zamknięcie cieśninę Ormuz) są ruchami desperackimi czy dobrze przemyślanymi
• Czy Iran czeka scenariusz wenezuelski?

W dzisiejszym “Przeglądzie”, Rajmund Klonowski i Jerry Meijer omawiają następujące tematy: 1) Iran: mniej wystrzelonych rakiet i dronów Ataki na Azerbejdżan - czy nie będzie to gwóźdź do trumny reżimu? Czy Ukraina pomoże bronić nieba? Czy Litwa udostępni swoją infrastrukturę? 2) Ukraina: w co grają premier Słowacji Robert Fico oraz premier Węgier Viktor Orbán? 3) Kaziuki w Wilnie 4) Litewski Najwyższy Sąd Administracyjny (LVAT) nie uwzględnił wniosku Ministerstwa Oświaty, Nauki i Sportu o odroczenie wcześniejszej decyzji dotyczącej zwiększenia liczby lekcji języka litewskiego dla uczniów szkół mniejszości narodowych.

Dzisiejszy “Przegląd” jest wydaniem specjalnym dotyczącym Wenezueli. Jerry Meijer i Rajmund Klonowski omawiają operację pn. “Absolutna Determinacja” Delta Force, podczas której dyktator Nicolás Maduro wraz żoną Cilią Flores zostali doprowadzeni przed trybunałem w Nowym Jorku. Jaka jest geneza tej operacji? Czy można było zrobić inaczej? W wyniku czego Trump mógł zdecydować się na taki krok? Jakie konsekwencje na miejscu oraz geopolitycznie?

Jūsų dėmesiui eilinis Literatūrinis trečiadienis. Šiandieninės paskaitos tema: Dailininkas Antanas Zaleskis - Adomo Mickevičiaus kūrinių iliustratorius. Paskaitą skaito istorikė, publicistė, vertėja, dr. Vida Girininkienė.

Nie tylko w lasach Królestwa Polskiego rozgrywał się dramat Powstania Styczniowego. W maju 1863 roku Ukraina – Wołyń, Kijowszczyzna i okolice Żytomierza – stały się jedną z najważniejszych aren zbrojnego zrywu przeciw imperium rosyjskiemu. To tu, na ziemiach Zabuża, wybuchło powstanie, które przez kilka tygodni skutecznie wiązało ogromne siły carskie, dając Europie dowód, że naród pozbawiony państwa wciąż potrafi sięgać po broń.

„Od Karpat krzyk weselny
Zabrzmi aż do Dźwiny…
Żyj Różycki, żyj nasz dzielny,
Synu Ukrainy!”

Tak śpiewała zbrojna młodzież żytomierska, ruszając w nierówny bój w maju 1863 roku. Te słowa nie były poetycką metaforą – były wyznaniem lojalności i nadziei. Edmund Różycki, generał Powstania Styczniowego, stał się dla Wołynia i Ukrainy symbolem walki o wolność, wodzem, którego imię wymawiano z czcią zarówno po polsku, jak i po ukraińsku.

RÓŻYCKI – WÓDZ, KTÓREGO WOŁYŃ WYBRAŁ SAM

Zanim jeszcze ogień powstania zapłonął w Królestwie Polskim, na całym Zabużu instynktownie wskazywano na jednego człowieka. Edmund Różycki był naturalnym kandydatem na przywódcę ruchu zbrojnego na Ukrainie. Nie narzucony z Warszawy, nie mianowany zza biurka – wyrósł z lokalnej tradycji, pamięci i zaufania.

Związany z Kijowem i Żytomierzem, uczestnik konspiracji, członek tzw. Wydziału Rusi, utrzymywał kontakty zarówno z młodzieżą akademicką, jak i z ziemiaństwem Wołynia. To w Żytomierzu – w skromnym mieszkaniu poza teatrem – przez zimę 1862/1863 toczyło się ciche centrum dowodzenia. Tam zapadały decyzje, tam ścierały się nastroje radykalne z ostrożnością starszych, tam badano grunt przed nieuchronnym wybuchem.

Różycki nie był politykiem gabinetowym. Unikał administracyjnych sporów, lecz gdy trzeba było – potrafił jednym zdaniem przywrócić dyscyplinę. Rozumiał jedno: chwila wahania może zabić powstanie szybciej niż rosyjski bagnet.

DECYZJA ZAPADŁA: 8 MAJA 1863

W grudniu 1862 roku Różycki udał się potajemnie do Warszawy. Wrócił z przekonaniem, że wybuch jest nieunikniony. Przewidywano brankę, masowe represje – i to, że Rosja sama pchnie tysiące ludzi do walki.

Sześć tygodni później przewidywania się spełniły.

Na Ukrainie postanowiono czekać do wiosny. Plan był jasny: skoordynować powstanie wołyńskie z wkroczeniem oddziałów galicyjskich generała Józefa Wysockiego. Termin ustalono podczas narady za kordonem austriackim – 8 maja 1863 roku.

Tego dnia Edmund Różycki był już w lasach cudnowskich, kilka mil od Żytomierza. Gotowy.

„BAT’KO” – OJCIEC ŻOŁNIERZY

W przeddzień wybuchu, 7 maja, w uroczysku zwanym Pustocha zaczęły zbierać się małe konne grupy. Z nich narodził się pułk jazdy wołyńskiej – formacja nieliczna, ale zdyscyplinowana, zahartowana moralnie i bezgranicznie oddana dowódcy.

W obozie nazywano go Bat’ko – ojciec.
Nie z przymusu. Z miłości.

W jego szeregach brzmiała zarówno polszczyzna, jak i mowa rusińska. Śpiewano pieśni ukraińskie. Byli tam ziemianie, szlachecka młodzież, chłopi, kozacy dworscy. Powstanie na Wołyniu miało charakter autentycznie wspólnotowy – ponad stanami i językami.

Karność nie rodziła się ze strachu. Różycki mówił wprost:

„Nie strachem ludzi, lecz bojaźnią Bożą.
Nie grozą, lecz dobrowolną ofiarą.”

ŻYTOMIERZ I WOŁYŃ: NAJWIĘKSZE BITWY POWSTANIA NA UKRAINIE

W ciągu trzech tygodni jazda wołyńska stoczyła serię starć, manewrując pomiędzy Żytomierzem, Słuczą, Połonnem i Miropolem. Najcięższe walki rozegrały się właśnie w rejonie Żytomierza, gdzie carskie wojska próbowały osaczyć oddział Różyckiego.

Pod Miropolem jazda wołyńska przeszła chrzest krwi. Rosyjscy strzelcy finlandzcy i kozacy uderzyli z całą siłą. Różycki, pod gradem kul, spokojnie obserwował pole walki, rzucając ironicznie:

„Finlandzcy strzelcy dobrze strzelają…”

Chwilę później cztery szwadrony ruszyły do szarży, rozbijając kozacką kawalerię. Było to jedno z najbardziej efektownych zwycięstw powstania na Ukrainie.

SAMOTNI, ALE NIEPOKONANI

Gdy kolejne oddziały powstańcze na Kijowszczyźnie i Podolu ulegały zagładzie, jazda wołyńska pozostała ostatnią zwartą siłą na całym południowym obszarze powstania. Wysocki nie nadchodził. Car skoncentrował przeciw Różyckiemu nawet 15 tysięcy żołnierzy.

A jednak generał wyprowadził swój oddział z osaczenia – manewrem, szybkością i zimną krwią. Przez Wołyń, Podole, wśród bagnetów i armat, jego ludzie nie zostali ani razu rozbici w polu.

DZIEDZICTWO WOŁYNIA

Powstanie styczniowe na Ukrainie nie było epizodem. Było dowodem, że idea wolności przekracza granice etniczne i administracyjne imperium. Wołyń, Żytomierz, Kijowszczyzna – to nie peryferia powstania, lecz jego istotna część.

A Edmund Różycki pozostaje jedną z tych postaci, które łączą polską i ukraińską pamięć historyczną. Wodzowie tacy jak on pokazują, że historia tej ziemi to historia wspólnej walki z rosyjskim imperializmem.

Pamięć-Historyczna.net, Jagiellonia,org
Opracowanie na podstawie wspomnień Mariana Dubieckiego – polskiego historyka i pamiętnikarza, sekretarza Rusi w Rządzie Narodowym powstania styczniowego – opublikowanych w pracy „Edmund Różycki. Szkic biograficzny” (Kraków, 1895).

15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.

To nie była lokalna wojna o Inflanty – to była lekcja pokory dla Moskwy, brutalnie obnażająca jej słabość wobec dobrze dowodzonej i nowoczesnej armii. Polska nie tylko obroniła swoje granice – Polska zmusiła carską Moskwę do politycznej kapitulacji.

BATORY I JEGO ARMIA: MOSKWA NA KOLANACH

Stefan Batory okazał się geniuszem strategicznym. Trzy wielkie kampanie – Połock (1579), Wielkie Łuki (1580) i oblężenie Pskowa (1581) – wstrząsnęły państwem moskiewskim do fundamentów. Polska armia, łącząca: husarię – niepokonaną w Europie formację jazdy, piechotę wybraniecką – wyszkoloną i uzbrojoną według zachodnich standardów, nowoczesną artylerię oblężniczą, pokazała, że Kreml może siać terror w sąsiedztwie, ale wobec dyscypliny i strategii Rzeczypospolitej nie ma żadnych szans. To była demonstracja polskiej potęgi militarnej i taktycznej przewagi nad agresorem, który przez dziesięciolecia uważał, że świat należy do niego.

IWAN GROŹNY ZMUSZONY DO KAPITULACJI

Car Iwan IV, dotychczas bezkarny, tym razem musiał ustąpić i prosić o pokój. Rozejm w Jamie Zapolskim był politycznym i strategicznym upokorzeniem Moskwy: Polska odzyskała Inflanty z Dyneburgiem i ziemię połocką, Moskwa została całkowicie odcięta od Bałtyku, tracąc dostęp do handlu i strategicznych szlaków, a Psków, choć nie zdobyty, nie przeszkodził w osiągnięciu praktycznie wszystkich celów wojny.

To był cios w dumę i ambicje Moskwy, który pokazał, że tyran, który wcześniej siało strach w całym regionie, może zostać zmuszony do pokory wobec mniejszego, ale skutecznego przeciwnika.

RZECZPOSPOLITA: TARCZA EUROPY I TAMA DLA KREMLA

Jamie Zapolskie było czymś więcej niż traktatem – to był manifest siły Rzeczypospolitej. Polska stała się gwarantem bezpieczeństwa północno-wschodniej Europy i jedynym państwem zdolnym zatrzymać ekspansję Moskwy.

Na blisko pół wieku wschodnia granica była spokojna. Zachód patrzył na Rzeczpospolitą jako jedyną siłę zdolną ujarzmić carską Moskwę. Polska pokazała, że agresor może zostać złamany – że tyrania nie jest niezniszczalna – że determinacja, dyscyplina i nowoczesna strategia mają moc większą niż liczby i okrucieństwo.

LEKCJA DLA WSPÓŁCZESNEJ ROSJI

Historia Rozejmu w Jamie Zapolskim jest dziś bardziej aktualna niż kiedykolwiek. Pokazuje, że: agresję można zatrzymać tylko przygotowaną siłą i determinacją, państwo zdyscyplinowane i nowoczesne ma przewagę nad brutalnym, ale chaotycznym agresorem, Moskwa, niezależnie od czasu i miejsca, ulega tylko zdecydowanej sile.

Współczesna Rosja może próbować powtarzać błędy cara Iwana, ale historia uczy jednego: tylko zjednoczone narody byłej I Rzeczypospolitej – zdeterminowane, świadome swojej siły i zdolne do wspólnego działania – potrafią zmusić Kreml do ustępstw, odwrotu i pokory.

Bo Moskwa rozumie tylko jedno: siłę. I rozumiała ją już w 1582 roku.

DUMA NARODOWA NA SOLIDNYM FUNDAMENCIE

15 stycznia 1582 roku nie jest martwą datą z podręcznika historii – to żywy dowód naszej potęgi, determinacji i zdolności do zwycięstwa. To triumf narodów I Rzeczypospolitej, które potrafiły zatrzymać agresora, narzucić mu warunki i wymusić respekt, obnażając mit rzekomej niezniszczalności Moskwy.

To nie tylko lekcja historii, lecz także moralny i strategiczny drogowskaz dla współczesnych czasów. Polska, Ukraina i Litwa wielokrotnie udowodniły, że potrafią skutecznie bronić swojej suwerenności, wolności i granic — pod warunkiem jedności, wspólnej woli i zdecydowanego działania. Gdy działamy razem, spójnie i bez złudzeń wobec imperialnych ambicji Kremla, agresor zawsze przegrywa.

Pamięć-Historyczna.net, Jagiellonia.org

W czasie II wojny światowej Pawlikowski służył w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii jako sierżant bombardier, wykonując 29 niebezpiecznych lotów bojowych w dywizjonach 300 i 301. Dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych, stawił czoła śmierci w powietrzu – po zestrzeleniu samolotu Halifax Mk II we Francji wraz z załogą przemierzył niebezpieczne Pireneje, by dotrzeć do Gibraltaru.

Niebo nie było jego jedyną sceną. W Anglii Pawlikowski rozwijał działalność artystyczną, był lektorem i spikerem polskich audycji radia BBC, a w latach 1943–1944 występował w Lotniczej Czołówce Teatralnej zorganizowanej przez por. Leopolda Skwierczyńskiego. 1 maja 1945 roku, po zakończeniu wojny, na własną prośbę opuścił szeregi Polskich Sił Powietrznych.

Po powrocie do Polski jego życie artystyczne nabrało jeszcze większego blasku. Pawlikowski grał w wielu warszawskich teatrach: Klasycznym, Powszechnym, Narodowym, Ateneum, Współczesnym, Syrena, Polskim i Nowym. To rola Szlachcica Zagłoby w „Panu Wołodyjowskim” Jerzego Hoffmana oraz w serialu „Przygody Pana Michała” przyniosła mu ogromną popularność. Jednocześnie prowadził kultowy program radiowy „Podwieczorek przy mikrofonie”. Debiutował w filmie „Warszawska premiera” (1950) Jana Rybkowskiego, a jego ostatnia filmowa kreacja, w „Skradzionej kolekcji” Jana Batorego, ujrzała światło dzienne już po jego śmierci w 1979 roku.

Mieczysław Pawlikowski odszedł nagle 23 grudnia 1978 roku na zawał serca. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, a pamięć o nim trwa – 22 lutego 1980 jedna z warszawskich ulic na Pradze-Południe została nazwana jego imieniem.

Dziś pozostaje symbolem odwagi, pasji i polskiego ducha. Lotnik niezłomny, artysta charyzmatyczny, Pan Zagłoba z Żytomierza – legenda, która ożywia scenę i ekran w naszej pamięci.

Włodzimierz Iszczuk

11 listopada 2025 roku obchodzimy 107. rocznicę odrodzenia polskiej niepodległości. To dzień, w którym Polska po 123 latach niewoli powróciła na mapę Europy. Dzień, w którym wspominamy tych, którzy wolność wywalczyli mieczem, słowem i niezłomną wiarą. Wśród nich — ten, którego imię na zawsze stało się synonimem niepodległości: Józef Piłsudski. Marszałek, którego myśli i przestrogi brzmią dziś równie aktualnie jak sto lat temu.

„Niepodległość nie jest Polakom dana raz na zawsze” — powiedział Piłsudski, ostrzegając, że wolność trzeba codziennie pielęgnować, bronić jej przed wrogiem zewnętrznym, ale i przed chorobami wewnętrznymi. Bo Polska — jak mówił — „może zginąć nie tylko od bagnetów, ale i od własnej głupoty, zawiści, korupcji i agentur, które służą obcym”.

Testament Marszałka

Choć Piłsudski nie pozostawił formalnego testamentu, pozostawił nam coś znacznie cenniejszego: testament ducha, zawarty w jego rozkazach, mowach i notatkach. Z jego słów można ułożyć przesłanie, które dziś brzmi jak proroctwo i ostrzeżenie.

„Podczas kryzysów strzeżcie się agentur. Idźcie swoją drogą, służąc jedynie Polsce, miłując tylko Polskę i nienawidząc tych, co służą obcym”.

Marszałek doskonale rozumiał, że Polska — leżąca między Wschodem a Zachodem — zawsze będzie polem walki nie tylko militarnej, lecz także informacyjnej i politycznej. Dziś, gdy znów widać rosyjskie wpływy, propagandę i próby rozbijania narodowej wspólnoty, jego słowa nabierają bolesnej aktualności.

„Bez względu na to, jaki będzie jej rząd, Rosja będzie zawsze imperialistyczna. Jest to zasadniczy rys jej charakteru politycznego”.

Piłsudski wiedział, że z Moskwą nie można budować trwałego pokoju. Widział w niej odwieczne zagrożenie — dla Polski, dla Europy, dla wolności. Ostrzegał również przed iluzją niemiecko-rosyjskiej współpracy:

„Marzeniem Niemiec jest doprowadzenie do kooperacji z Rosją. Dojście do takiej kooperacji byłoby naszą zgubą”.

Jakże te słowa przypominają nam dziś rzeczywistość Nord Streamów, polityki ustępstw i naiwnej wiary w „dialog” z tyranami.

Cena wolności

„Niepodległość jest dobrem nie tylko cennym, ale bardzo kosztownym”.
Marszałek przypominał, że wolność nigdy nie jest tania. Nie kupuje się jej za dwa grosze i dwie krople krwi. Wolność wymaga ofiary, dyscypliny, pracy i odwagi.

Piłsudski przestrzegał także przed wewnętrznym rozkładem państwa:

„Złą cechą dotychczasowych stosunków w Polsce jest to, że dają one siłę wszystkim szujom, natomiast nie dają siły państwu”.

To gorzkie, ale prawdziwe zdanie – bo zdrada, korupcja i krótkowzroczność są równie groźne jak obce armie. Marszałek wzywał do moralnego odrodzenia, do uczciwej pracy i służby, bo – jak mówił – „nie może być litości dla złodziejów dobra publicznego”.

Na Wschód czy na Zachód?

„Jeżeli zwrócicie się na Wschód, to minimum o jeden wiek cofniecie się z kulturą, ekonomią itp. Jeżeli zwrócicie się na Zachód, minimum o jeden wiek szybciej Polska będzie się rozwijać”.

Te słowa są przestrogą dla każdego pokolenia. Piłsudski wiedział, że przyszłość Polski leży w Europie — wśród wolnych narodów, a nie w imperialnych objęciach Wschodu. Dziś, gdy znowu słyszymy głosy relatywizujące rosyjskie zbrodnie, powinniśmy przypominać: nie ma Europy sprawiedliwej bez Polski wolnej i suwerennej.

Być zwyciężonym i nie ulec – to zwycięstwo

Piłsudski wierzył, że siła narodu tkwi w jego duchu. Przetrwaliśmy rozbiory, powstania, okupację i komunizm, bo nie utraciliśmy wiary w sens walki. „Być zwyciężonym i nie ulec – to zwycięstwo. Zwyciężyć i spocząć na laurach – to klęska”.

To zdanie to kwintesencja polskiego losu – i zarazem przestroga dla nas dziś, gdy pokój i wolność wydają się czymś oczywistym.

„Historię swoją piszcie sami…”

W czasach, gdy inni próbują pisać historię za nas – relatywizować Katyń, usprawiedliwiać agresję, fałszować pamięć – Piłsudski pozostaje nauczycielem odwagi i prawdy.

„Historię swoją piszcie sami, bo inaczej napiszą ją za was inni i źle”.

Niech ten Dzień Niepodległości będzie nie tylko świętem flag i defilad, lecz także dniem refleksji nad tym, czy jesteśmy godnymi spadkobiercami tamtej walki. Czy w czasach pokoju potrafimy służyć Polsce z takim samym oddaniem, z jakim oni walczyli o jej wolność?

Bo – jak mówił Marszałek –

„W życiu są rzeczy ważniejsze niż samo życie”.

Aktualność testamentu Marszałka

Dziś, gdy Europa znów stoi wobec zagrożenia ze Wschodu, gdy Rosja prowadzi brutalną wojnę przeciwko Ukrainie, a jej propaganda próbuje zatruwać serca i umysły w całym regionie, słowa Piłsudskiego nabierają proroczej mocy. On wiedział, że imperializm rosyjski nie zna granic, a jego celem zawsze będzie zniewolenie sąsiadów i rozbicie Zachodu.

Jego testament to nie tylko wspomnienie historii — to plan obrony polskiej duszy i wolności. To przypomnienie, że tylko naród czujny, zjednoczony i wierny swoim wartościom może przetrwać burze dziejów.

Dlatego dziś, w 107. rocznicę odzyskania niepodległości, powtórzmy za Marszałkiem:
„Podczas kryzysów strzeżcie się agentur. Idźcie swoją drogą, służąc jedynie Polsce”.

Pamięć-Historyczna.net, Jagiellonia.org
Cytaty z książki Józefa Szaniawskiego pt. „Marszałek Piłsudski w obronie Polski i Europy”